भूकम्पीय गतिविधिलाई राम्ररी बुझ्न वैज्ञानिक अध्ययन र अनुगमन प्रणालीलाई सुदृढ़ बनाउने कार्य भइरहेको मन्त्रालय जवाफ

गान्तोक, 25 मार्च। सिक्किम लगायत पूर्वी हिमालय क्षेत्रमा 2026 को पहिलो तीन महिना महसुस गरिएका कम तीव्रताका भूकम्पहरूको श्रृंखलाबीच भारत सरकारले भूकम्पीय गतिविधिलाई राम्ररी बुझ्न र जोखिम कम गर्न निरन्तर वैज्ञानिक अध्ययन र अनुगमन प्रणालीलाई सुदृढ़ गरिरहेको बताएको छ।
सिक्किमका सांसद इन्द्रहाङ सुब्बाले देशमा भूकम्पीय जोखिम र न्यूनीकरण उपायहरूको बारेमा लोकसभामा गरेका प्रश्नको जवाफमा उक्त जानकारी दिइएको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।
भूविज्ञान मन्त्रालयका राज्यमन्त्री डा. जितेन्द्र सिंहले प्रश्नको लिखित जवाफमा भूकम्पको विश्लेषण गर्न र जोखिम मूल्याङ्कन गर्न राष्ट्रिय भूकम्प विज्ञान केन्द्र र अन्य वैज्ञानिक संस्थाहरू मार्फत धेरै वैज्ञानिक अध्ययनहरू भइरहेको बताएका छन्। यसमा देशभरका १६९ वेधशालाहरूसहित राष्ट्रिय भूकम्पीय नेटवर्क भूकम्पका कारण र ढाँचाहरूलाई राम्ररी बुझ्न भूकम्पीय जोखिम मूल्याङ्कन, प्रमुख शहरहरूको माइक्रोजोनेशन, फल्ट म्यापिङ र भूकम्प पूर्वसूचकहरूको अनुसन्धान जस्ता अध्ययनहरू भइरहेको मन्त्रालयले जानकारी दिएको छ। अर्को प्रश्नको जवाफमा केन्द्रले पृथ्वी विज्ञान मन्त्रालयका विभिन्न योजनाहरू अन्तर्गत यस्ता अध्ययनहरूको लागि बजेट व्यवस्था गरेको, जसमा पृथ्वी कार्यक्रम पनि सामेल रहेको उनले बताएका छन्। भूकम्पीय सञ्जालहरूलाई सुदृढ़ पार्न, अनुसन्धान परियोजनाहरूलाई समर्थन गर्न र क्षमता निर्माण गर्न कोषहरू प्रयोग भइरहेको पनि उनले जानकारी गराएका छन्।
भूकम्प जोखिम कम गर्न चालिएका कदमहरूको बारेमा अवगत गराउॅंदै राष्ट्रिय भूकम्प विज्ञान केन्द्रले अधिकारीहरू र जनतालाई भूकम्पको जानकारीको समयमै प्रसार सुनिश्चित गर्न राष्ट्रिय सञ्जालको विस्तार र आधुनिकीकरण गर्ने दिशामा काम गरिरहेको उनले बताएका छन्। यस अतिरिक्त, योजना र न्यूनीकरण प्रयासहरूलाई सहयोग गर्न उच्च जोखिम क्षेत्रमा अवस्थित शहरहरूको भूकम्पीय सूक्ष्मजोनीकरण भइरहेको पनि उल्लेख छ। यसरी नै जनचेतना कार्यक्रम र प्रशिक्षण पहलहरू पनि सञ्चालन भइरहेको बताइएको छ।