गान्तोक, 08 अगस्त। मुख्यमन्त्री प्रेमसिंह तामाङ आज राजधानीको मनन केन्द्रमा आयोजित राज्यस्तरीय टेन्दोङ ल्हो रुम फात २०२६ समारोहमा सहभागी बने। टेन्दोङ ल्हो रुम फात २०२६ को लेप्चा समुदायलाई शुभकामना व्यक्त गर्दै मुख्यमन्त्री तामाङले याङथोमको तेस्रो संस्करणका आयोजकहरूलाई बधाई दिए। समारोहलाई सम्बोधन गर्दै मुख्यमन्त्री तामाङले सिक्किमको परम्परागत लेप्चा नाम ‘मायेल ल्याङ’ सँग लेप्चा समुदायको गहिरो सम्बन्ध तथा प्रकृतिसँगको उनीहरूको सदियौँदेखिको आत्मीय सम्बन्धबारे चर्चा गरे। टेन्दोङ पर्वतसँग सम्बन्धित परम्परागत कथाको स्मरण गर्दै उनले यो पर्व प्रकृतिप्रति कृतज्ञता व्यक्त गर्ने तथा पर्यावरण संरक्षणप्रतिको जिम्मेवारीलाई थप सुदृढ़ बनाउने प्रतीक रहेको बताए।मुख्यमन्त्रीले सिक्किमको इतिहास, संस्कृति, साहित्य, कला, संगीत, परम्परागत ज्ञान तथा पर्यावरण संरक्षणमा लेप्चा समुदायले पुर्याएको योगदानको प्रशंसा गरे। उनले प्रकृतिसँग सहअस्तित्व कायम गर्ने तथा विभिन्न समुदाय, आस्था र पहिचानप्रति सम्मान गर्ने मूल्य-मान्यताको महत्वमा जोड दिए।सरकारका पर्यावरणीय पहलहरूबारे चर्चा गर्दै उनले ‘मेरो रुख मेरो सन्तति’ योजनाबारे जानकारी दिए, जसले राष्ट्रिय ‘स्कच अवार्ड 2024’ प्राप्त गर्नुका साथै दुबईमा आयोजित सीओपी28 मा भारतको एक नवीन पर्यावरणीय पहलका रूपमा प्रस्तुत गरिएको थियो। यस योजनाअन्तर्गत शिशु समृद्धि योजनामार्फत २,०७७ परिवार लाभान्वित भएका छन्, जसमा ₹२.२४ करोड़ लगानी गरिएको उनले जानकारी दिए।उनले ‘मेरो बाटो मेरो बोट’, ‘सिक्किम पर्यावरण पर्व’ आदि जस्ता पहलहरूको पनि उल्लेख गरे। उनले पर्यावरण शिक्षा कार्यक्रम २०२३-२४ को कार्यान्वयनमा सिक्किम उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने राज्यका रूपमा मान्यता प्राप्त गरेको तथा खेचीपेरी झीललाई सिक्किमको पहिलो रामसार साइटका रूपमा मान्यता दिइएको पनि जानकारी दिए।लेप्चा समुदायका लागि सरकारले अघि बढाएका पहलहरूमाथी प्रकाश पार्दै मुख्यमन्त्रीले लेप्चा भवन निर्माणका लागि प्रावधान गरिएको तथा लेप्चा, भोटिया र लिम्बू भाषालाई संविधानको आठौँ अनुसूचीमा समावेश गर्न केन्द्रसमक्ष पहल गरिएको बताए। साथै, सरकारी कलेज, विश्वविद्यालय तथा एक निजी विश्वविद्यालयसम्म लेप्चा भाषा शिक्षणको विस्तार गरिएको र लेप्चा भाषाका लागि सहायक प्राध्यापकको पद सिर्जना गरिएको जानकारी दिए।उनले युनेस्कोको सहकार्यमा ‘रु-सोम’ अर्थात् लेप्चा समुदायको परम्परागत बाँस तथा बेतको झोलुङ्गे पुल निर्माण गर्ने सीपको पुनरुत्थान तथा अभिलेखीकरणका लागि भइरहेको पहलको पनि उल्लेख गरे। दारामदिनको स्वर्ग जाने सिँढी परियोजना ७० प्रतिशत पूरा भएको उनले जानकारी दिए।यसैगरी लिङ्थेम, जङ्गुमा सांस्कृतिक संरचनाहरूको निर्माण, बुङ्थिङहरूको वार्षिक अध्ययन तथा अनुभव आदान-प्रदान भ्रमण, लेप्चा भाषामा ई-न्युज प्रसारणको शुरुवात लगायतका पहलहरूबारे पनि उनले जानकारी दिए। मुख्यमन्त्रीले जङ्गुको हि-गेथाङ सिनियर सेकेन्डरी स्कूललाई ‘मुख्यमन्त्री मोडल स्कूल’ का रूपमा विकास गरिने घोषणा गरे। उनले यसलाई लेप्चा समुदायप्रति समर्पित उपहार भनी बताए। मुख्यमन्त्री शिक्षा सहायता योजनाअन्तर्गत लेप्चा समुदायका १६६ जना विद्यार्थीले उच्च शिक्षाका लागि सहायता प्राप्त गरेको पनि उनले जानकारी दिए।


